سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

96

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)

قد سلما : صله و عائد است براى « ما » . من شبه : جارّ و مجرور ، متعلّق است براى « سلما » ، مضاف . الحرف : مضاف اليه براى دو شبه . كارض : جارّ و مجرور متعلّق است به استقرّ و خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير كلام چنين است : و ذلك يكون كارض . و سما : معطوف است به « ارض » . ترجمه : و اسماء معرب آنهائى هستند كه از شباهت به حروف سالم باشند مانند دو كلمه « ارض » و « سما » . شرح عربى : و معرب الاسماء ، اخّره ، لانّ المبنىّ محصور بخلافه ، لانّه ما قد سلما من شبه الحرف السّابق ذكره كارض و سما بضمّ السّين احدى لغات الاسم و البواقى : اسم : بضمّ الهمزه و كسرها . و سم : بضمّ السّين و كسرها . و سمى : كرضى . و قد نظمتها فى بيت و هو : اسم بضمّ الاوّل و الكسر * مع همزة و حذفها و القصر ترجمه و شرح : اسماء معرب مصنّف گويد : اسماء معرب عبارتند از كلماتيكه از شباهت به حرف سالم باشند مانند ارض و سما . شارح گويد : اينكه مصنّف بحث از معرب را مؤخّر از مبنىّ قرار داد جهتش آنست كه : مبنىّ عددش محصور و معدود بوده بخلاف معرب كه مصاديق آن بسيار